DOI: https://doi.org/10.18371/fcaptp.v3i26.143868

FINANCIAL OMBUDSMAN AND ITS ROLE IN THE PROTECTION OF CONSUMERS 'RIGHTS IN THE INSURANCE MARKET IN POLAND

V. V. Trynchuk, P. A. Horyslavets, H. V. Horbova, I. M. Zelenitsa

Abstract


In this scientific article, the etymology of the term «ombudsman» is explored, the features of the institution of the financial ombudsman in Poland are revealed. The genesis of establishment of an institution is analyzed and determined the factors that contributed to its appearance. The features of the financing of the institution Rzecznika Finansowego are outlined, the current trends in processing requests from insurance companies are determined. The role of the financial ombudsman in the development of the financial market of Poland has been identified. The list of proposals on improving the norms of the draft law of Ukraine «On the establishment of a financial ombudsman» has been formed, based on positive Polish experience.

It is proved that the mission of the financial ombudsman institution in Poland is to take measures in the area of protecting clients of financial market participants, to represent their interests in applying the provisions of legal acts in accordance with the principles of social coexistence.

There is studied the structure of the financial ombudsman office of Poland, which works under the direct supervision of the ombudsman and consists of departments: client of the insurance and pension markets; client of the banking market and capital market; out-of-court settlement of disputes; administrative and financial.

In the course of the analysis, two main models of the behavior of the financial ombudsman in Poland are outlined: intervention, the main purpose of which is to support clients in the dispute, and mediation — settlement of the dispute by concluding a settlement agreement. The number of insurance claims received by the insurance and financial ombudsman of Poland and the percentage of their satisfaction by financial institutions during 1995—2017 was monitored.

The research was initiated by a group of scientists within the framework of the organization and holding of the international conference «Institute of Financial Ombudsman - Ukrainian View on Polish Experience» based on Krakow University of Economics and contains a modern analysis of the most important issues concerning relations between the financial ombudsman of Poland, insurance companies and consumers of insurance services. On the basis of the developed positive Polish experience of the Financial Ombudsman Institute, a list of proposals for improving the norms of the draft Law of Ukraine «On the Establishment of a Financial Ombudsman» was prepared.


Keywords


ombudsman; financial ombudsman; insurance ombudsman; insurance market; protection of consumer rights of insurance services; pre-trial settlement of disputes

References


Zaitseva, O. (2013). Ombudsmen u finansovii sferi: chy zmozhe vin zakhystyty prava ukraintsiv [The оmbudsman in the financial sector: will he be able to protect the rights of Ukrainians]. Resursnyi tsentr Hurt — Resource center Gurt. Retrieved from https://gurt.org.ua/articles/19820/?order=comments [in Ukrainian].

Yermoshenko, A. M., & Yermoshenko, L. V. (2011). Svitovyi dosvid funktsionuvannia orhaniv rozghliadu sporiv u sferi finansovykh posluh [The world experience of functioning of the organs of dispute settlement in financial services]. Visnyk KNTEU — Bulletin of KNTEU, 2, 38—47 [in Ukrainian].

Smovzhenko, T. S., & Denys, O. B. (2016). Doslidzhennia zarubizhnoho dosvidu funktsionuvannia finansovoho ombudsmena yak mekhanizm vyrishennia konfliktiv mizh bankivskymy ustanovamy ta kliientamy [The study of foreign experience of functioning of the financial Ombudsman as a mechanism for solving conflicts between banking institutions and customers]. Naukovyi visnyk Uzhhorodskoho natsionalnoho universytetu — Scientific Herald of Uzhhorod national University, 7, 121—125 [in Ukrainian].

Instytut ekonomichnykh doslidzhen ta politychnykh konsultatsii v Ukraini ; Nimetska konsultatyvna hrupa z pytan ekonomichnykh reform [The institute for economic research and policy consulting in Ukraine; German Advisory group on economic reform issues]. (2004, April). Udoskonalennia protsedury vyrishennia superechok u strakhovomu sektori: propozytsiia shchodo stvorennia instytutu strakhovoho Ombudsmena [Improving dispute resolution procedures in the insurance sector: proposal to establish the institution of insurance Ombudsman]. Retrieved from http://www.ier.com.ua/files/publications/Policy_papers/German_advisory_group/2004/t31_ur.pdf [in Ukrainian].

Belialov, T. E. (2012). Pidvyshchennia doviry spozhyvachiv yak osnova stabilnoho rozvytku rynku finansovykh posluh [Increasing consumer confidence as the basis of stable development of financial services market]. Aktualni problemy ekonomiky — Actual problems of еconomics, 3 (129), 267—273 [in Ukrainian].

Tharkaho, M. M. (2008). Osobennosti formirovaniya instituta ombudsmena v zarubezhnyh stranah [Features of formation of the Ombudsman in foreign countries]. (Seriya 1 : Regionovedenie: filosofiya, istoriya, sociologiya, yurisprudenciya, politologiya, kul'turologiya [Series 1 : regional Studies: philosophy, history, sociology, law, political science, cultural studies]). Vestnik Adygejskogo gosudarstvennogo universiteta Bulletin of Adyghe state University, 2. Retrieved from file:///C:/Users/admin/Downloads/osobennosti-formirovaniya-instituta-ombudsmena-v-zarubezhnyh-stranah.pdf [in Russian].

Manuilova, K. V. (2016). Instytut ombudsmena v detsentralizovanykh krainakh YeS: dosvid dlia Ukrainy [The institution of the Ombudsman in the decentralized EU countries: experience for Ukraine]. Aspekty publichnoho upravlinnia — Aspects of public administration, 1—2, 42—50 [in Ukrainian].

Voblyj, K. G. (2001). Osnovy ehkonomii strahovaniya [Basics of saving insurance]. Ternopol': Ekonomіchna dumka [in Russian].

Syrota, A. I. (2013). Finansovyi ombudsmen yak pozasudova systema vrehuliuvannia sporiv na finansovomu rynku Ukrainy [Financial Ombudsman as out-of-court dispute resolution system in the financial market of Ukraine]. Naukovyi visnyk Natsionalnoho universytetu Derzhavnoi podatkovoi sluzhby Ukrainy (ekonomika, pravo) Scientific Bulletin of National University of State tax service of Ukraine (Economics, Law), 4, 67—72 [in Ukrainian].

Patalon, A. (2014). Kompetencje Rzecznika Ubezpieczonych w zakresie ochrony konsumentów a ochrona poszkodowanego w wypadkach komunikacyjnych. Іnternetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny, 5 (3), 35—53.

Monkiewicz, Ja., & Orlicki, M. (Red.). (2015). Ochrona konsumentów na rynku ubezpieczeniowym w Polsce.Warszawa: Wydawnictwo Poltext.

Yedynak T., Horyslavets, P., Zelenytsia, I., & Trynchuk, V. (2018). Mizhnarodnyi dosvid funktsionuvannia instytutu finansovoho ombudsmena [The international experience of functioning of Institute of the financial Ombudsman]. Strakhova sprava — Insurance business, 2 (70), 28—35 [in Ukrainian].

Olendzka, H. (2011). 15 lat działalności Rzecznika Ubezpieczonych w Polsce. Rozprawy Ubezpieczeniowe, 10/1, 7—33.

Rzeszowski, J. (2017). Rzecznik Finansowy — «nowa-stara» ochrona konsumenta? Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM, 7, 183—195.

Rogowski, S. (1999). Urząd Rzecznika Ubezpieczonych w teorii i praktyce. Prawo Asekuracyjne, 1, 5—20.

Rogowski, S. (2000). Miejsce i rola urzędu Rzecznika Ubezpieczonych w systemie ochrony praw i interesów konsumentów na polskim rynku ubezpieczeniowym — perspektywy i główne kierunki zmian. Prawo Asekuracyjne, 1, 27—37.

Strona główna Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej. (2015). Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. «O rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowy»: Dz. U. 2015 poz. 1348. Dostęp http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20150001348/U/D20151348Lj.pdf.

Sprawozdanie z działalności Rzecznika Finansowego za 2017 r. oraz uwagi o stanie przestrzegania prawa i interesów klientów podmiotów rynku finansowego. (2018, Kwietnia 9). Rzecznik Finansowy. Dostęp //https://rf.gov.pl/files/22778_5316_Sprawozdanie_Rzecznika_ Finansowego_za_2017_r_.pdf.

Sprawozdanie z działalności Rzecznika Finansowego za 2015 r. (2016, Marzec). Rzecznik Finansowy. Warszawa. Dostęp https://rf.gov.pl/files/22297_5306_ Sprawozdanie_Rzecznika_Finansowego_za_rok_2015.pdf.

Szaraniec, M. (2018, Lipca 6). Pozasądowe sposoby rozwiązywania sporów konsumenckich na rynku ubezpieczeniowym w Polsce. Międzynarodowa Konferencja Naukowa «Instytucja Rzecznika Finansowego — ukraińskie spojrzenie na polskie doświadczenia». Kraków: Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie.

Sprawozdanie Rzecznika Finansowego i jego biura z działalności w 2016 r. (2017, Kwietnia 10). Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie. Dostęp https://www.rf.gov.pl/files/22558_5312_Sprawozdanie_Rzecznika_Finansowego_za_2016_r_pdf.

Zagaj, P. (2018, Lipca 6). Postępowanie interwencyjne Rzecznika Finansowego czy polubowne przy Rzeczniku Finansowym — które wybrać? Międzynarodowa Konferencja Naukowa «Instytucja Rzecznika Finansowego — ukraińskie spojrzenie na polskie doświadczenia. Kraków: Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie.

Załącznik do Sprawozdania Rzecznika Finansowego i jego biura z działalności w 2016 r. (2017, Marzec). Warszawa: Rzecznik Finansowy. Dostęp: https://rf.gov.pl/files/22560_5313_Sprawozdanie_Rzecznika_Finansowego_za_2016_r_tabele.pdf.

Sprawozdania Rzecznika Ubezpieczonych za lata 1995—2014 — Archiwum. (1995—2014). Warszawa: Rzecznik Finansowy. Dostęp https://rf.gov.pl/publikacje/sprawozdania/Sprawozdania_Rzecznika_Ubezpieczonych_za_lata_1995_2014_Archiwum_22165.

Kajgorodova, G. N., & Mustafina, A. A. (2017). K voprosu o potrebnosti v strahovoj zashchite na sovremennom ehtape ehkonomicheskogo razvitiya [To the question about the need for insurance protection at the present stage of economic development]. Finansovye rynki i investicionnye processy: sbornik IV Mezhdunar. nauch.-prakt. konf. [Financial markets and investment processes : the collection of the IV mezhdunar. scientific.-pract. сonf.]. Simferopol, 71—74 [in Russian].

Kozmenko, O. V., & Hvozdiukova, S. M. (2014). Filosofski aspekty formuvannia poniattia ryzyku [Philosophical aspects of the formation of the concept of risk]. Problemy i perspektyvy rozvytku bankivskoi systemy Ukrainy — Problems and prospects of development of banking system of Ukraine, 38, 6—13 [in Ukrainian].

Kajgorodova, G. N. (2006). Tipologiya riskov strahovoj deyatel’nosti i podhody k ih vyyavleniyu [Types of risks insurance activities and approaches to their detection]. Vestnik Kazanskogo gosudarstvennogo finansovo-ekonomicheskogo instituta — Bulletin of Kazan state financial and economic іnstitute, 2, 29—32 [in Russian].

Hubar, O. (2018). Zabezpechennia yakosti posluh: suchasna metodolohiia ta praktyka [Quality assurance services: current methodology and practice]. Finansovye uslugi — Financial services, 1, 2—9 [in Ukrainian].

Ostrowska-Dankiewicz, A. (2017). The Polish life insurance market in view of consumer protection issues. Rozprawy Ubezpieczeniowe. Konsument na rynku usług finansowych, 25, 87—99.


GOST Style Citations


Зайцева О. Омбудсмен у фінансовій сфері: чи зможе він захистити права українців [Електронний ресурс] / О. Зайцева // Ресурсний центр Гурт. — 2013. — Режим доступу : https://gurt.org.ua/articles/19820/?order=comments.

Єрмошенко А. М. Світовий досвід функціонування органів розгляду спорів у сфері фінансових послуг / А. М. Єрмошенко, Л. В. Єрмошенко // Вісник КНТЕУ. — 2011. — № 2. — С. 38—47.

Смовженко Т. С. Дослідження зарубіжного досвіду функціонування фінансового омбудсмена як механізм вирішення конфліктів між банківськими установами та клієнтами / Т. С. Смовженко, О. Б. Денис // Науковий вісник Ужгородського національного університету. — 2016. — № 7. — С. 121—125.

Удосконалення процедури вирішення суперечок у страховому секторі: пропозиція щодо створення інституту страхового Омбудсмена [Електронний ресурс] / Інститут економічних досліджень та політичних консультацій в Україні ; Німецька консультативна група з питань економічних реформ. — 2004. — Квітень. — Режим доступу : http://www.ier.com.ua/files/publications/Policy_papers/German_advisory_group/2004/t31_ur.pdf.

Белялов Т. Е. Підвищення довіри споживачів як основа стабільного розвитку ринку фінансових послуг / Т. Е. Белялов //Актуальні проблеми економіки. — 2012. — № 3 (129). — С. 267—273.

Тхаркахо М. М. Особенности формирования института омбудсмена в зарубежных странах [Электронный ресурс] / М. М. Тхаркахо // Вестник Адыгейского государственного университета. — 2008. — № 2. — (Серия 1 : Регионоведение: философия, история, социология, юриспруденция, политология, культурология). — Режим доступа : file:///C:/Users/admin/Downloads/osobennosti-formirovaniya-instituta-ombudsmena-v-zarubezhnyh-stranah.pdf.

Мануілова К. В. Інститут омбудсмена в децентралізованих країнах ЄС: досвід для України / К. В. Мануілова // Аспекти публічного управління. —2016. — № 1—2. — С. 42—50.

Воблый К. Г. Основы экономии страхования / К. Г. Воблый. — Тернополь : Економічна думка, 2001. — 238 с.

Сирота А. І. Фінансовий омбудсмен як позасудова система врегулювання спорів на фінансовому ринку України // Науковий вісник Національного університету Державної податкової служби України (економіка, право). — 2013. — № 4. — С. 67—72.

Patalon A. Kompetencje Rzecznika Ubezpieczonych w zakresie ochrony konsumentów a ochrona poszkodowanego w wypadkach komunikacyjnych // Іnternetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny. —  2014. — № 5 (3). — S. 35—53.

Ochrona konsumentów na rynku ubezpieczeniowym w Polsce / Red. Jan Monkiewicz i Marcin Orlicki. — Warszawa : Wydawnictwo Poltext, 2015. — 248 s.

Єдинак Т. Міжнародний досвід функціонування інституту фінансового омбудсмена / Т. Єдинак, П., Гориславець І. Зелениця, В. Тринчук // Страхова справа. — 2018. — № 2 (70). — С. 28—35.

Olendzka H. 15 lat działalności Rzecznika Ubezpieczonych w Polsce / H. Olendzka // Rozprawy Ubezpieczeniowe. — 2011. — № 10/1. — S. 7—33.

Rzeszowski J. Rzecznik Finansowy — «nowa-stara» ochrona konsumenta? / J. Rzeszowski // Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM. — 2017. — № 7. — S. 183—195.

Rogowski S. Urząd Rzecznika Ubezpieczonych w teorii i praktyce / S. Rogowski // Prawo Asekuracyjne. — 1999. — № 1. — S. 5—20.

Rogowski S. Miejsce i rola urzędu Rzecznika Ubezpieczonych w systemie ochrony praw i interesów konsumentów na polskim rynku ubezpieczeniowym — perspektywy i główne kierunki zmian// Prawo Asekuracyjne. — 2000. — № 1. — S. 27—37.

Strona główna Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. «O rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym» [Elektroniczne źródło] : Dz. U. 2015 poz. 1348. — Dostęp : http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20150001348/U/D20151348Lj.pdf.

Sprawozdanie z działalności Rzecznika Finansowego za 2017 r. oraz uwagi o stanie przestrzegania prawa i interesów klientów podmiotów rynku finansowego [Elektroniczne źródło] // Rzecznik Finansowy. — 2018. — 9 kwietnia. — Dostęp : //https://rf.gov.pl/files/22778_5316_Sprawozdanie_Rzecznika_ Finansowego_za_2017_r_.pdf.

Sprawozdanie z działalności Rzecznika Finansowego za 2015 r. [Elektroniczne źródło] // Rzecznik Finansowy. — Warszawa. — 2016. — Marzec. — Dostęp : https://rf.gov.pl/files/22297_5306_Sprawozdanie_Rzecznika_Finansowego_za_rok_2015.pdf.

Szaraniec M. Pozasądowe sposoby rozwiązywania sporów konsumenckich na rynku ubezpieczeniowym w Polsce / M. Szaraniec // Międzynarodowa Konferencja Naukowa «Instytucja Rzecznika Finansowego — ukraińskie spojrzenie na polskie doświadczenia», 6 lipca 2018 r. — Kraków : Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, 2018.

Sprawozdanie Rzecznika Finansowego i jego biura z działalności w 2016 r. [Elektroniczne źródło] / Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie. — 2017. — 10 kwietnia. — Dostęp : https://www.rf.gov.pl/files/22558_5312_ Sprawozdanie_Rzecznika_Finansowego_za_2016_r_pdf.

Zagaj P. Postępowanie interwencyjne Rzecznika Finansowego czy polubowne przy Rzeczniku Finansowym — które wybrać? / P. Zagaj // Międzynarodowa Konferencja Naukowa «Instytucja Rzecznika Finansowego — ukraińskie spojrzenie na polskie doświadczenia», 6 lipca 2018 r. — Kraków : Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, 2018.

Załącznik do Sprawozdania Rzecznika Finansowego i jego biura z działalności w 2016 r. [Elektroniczne źróło]. — Warszawa : Rzecznik Finansowy. — 2017. — Marzec. — Dostęp : https://rf.gov.pl/files/22560_5313_Sprawozdanie_ Rzecznika_Finansowego_za_2016_r_tabele.pdf.

Sprawozdania Rzecznika Ubezpieczonych za lata 1995—2014 — Archiwum (1995—2004) [Elektroniczne źródło]. — Warszawa : Rzecznik Finansowy. — Dostęp : https://rf.gov.pl/publikacje/sprawozdania/Sprawozdania_ Rzecznika_Ubezpieczonych_za_lata_1995_2014_Archiwum_22165.

Кайгородова Г. Н. К вопросу о потребности в страховой защите на современном этапе экономического развития / Г. Н. Кайгородова, А. А. Мустафина // Финансовые рынки и инвестиционные процессы : сборник IV Междунар. науч.-практ. конф. — Симферополь, 2017. — C. 71—74.

Козьменко О. В. Філософські аспекти формування поняття ризику / О. В. Козьменко, С. М. Гвоздюкова // Проблеми і перспективи розвитку банківської системи України. — 2014. — Вип. 38. — С. 6—13.

Кайгородова Г. Н. Типология рисков страховой деятельности и подходы к их выявлению / Г. Н. Кайгородова // Вестник Казанского государственного финансово-экономического института. — 2006. — № 2. — С. 29—32.

Губар О. Забезпечення якості послуг: сучасна методологія та практика / О. Губар // Финансовые услуги. — 2018. — № 1. — С. 2—9.

Ostrowska-Dankiewicz A. The Polish life insurance market in view of consumer protection issues / A. Ostrowska-Dankiewicz // Rozprawy Ubezpieczeniowe. Konsument na rynku usług finansowych. — 2017. — № 25. — S. 87—99.





Copyright (c) 2018 V. V. Trynchuk, P. A. Horyslavets, H. V. Horbova, I. M. Zelenitsa

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

ISSN (print) 2306-4994, ISSN (on-line) 2310-8770